Jak tworzyć bohaterów, których czytelnicy zapamiętają na lata?
How to create characters that readers will remember for years?
Są tacy bohaterowie, których pamięta się latami. Co najciekawsze – czasem nawet dekadę po przeczytaniu danej historii nie pamięta się już dokładnie szczegółów fabuły, wyglądu strojów ani supermocy. A jednak bez problemu można odtworzyć w głowie charakter postaci, jej specyficzny sposób mówienia, reakcje na stres czy relacje z innymi. Odbiorcy czują wtedy, że ci ludzie istnieli naprawdę.
There are those characters that you remember for years. The most interesting part is that sometimes, even a decade after reading a story, you might not remember the exact plot details, outfits, or superpowers. And yet, you can easily recall the character’s personality, their specific way of speaking, reactions to stress, or relationships with others. Readers then feel like these people truly existed.
Z drugiej strony istnieje cała masa postaci, które znikają z głowy sekundę po zamknięciu komiksu czy wyłączeniu karty w przeglądarce. Co sprawia, że jedni zostają z odbiorcami na zawsze, a inni są tylko ruchomym, bezpłciowym tłem? Jak stworzyć postać, która nie będzie kolejną klonowaną twarzą w tłumie? Warto rozłożyć ten proces na czynniki pierwsze.
On the other hand, there’s a whole mass of characters that disappear from your head the second you close the comic or close the browser tab. What makes some stay with the audience forever, while others are just moving, characterless background? How to create a character that won’t be just another cloned face in the crowd? It’s worth breaking this process down to its core components.
Nadanie bohaterowi jasnego celu
Giving the hero a clear goal
Każda dobra postać czegoś chce. Nie chodzi tutaj o „istnienie i uczestniczenie w fabule”, bo od tego są statyści. Bohater musi mieć parcie na konkretny cel. Może to być paląca żądza zemsty, desperacka próba odnalezienia kogoś bliskiego, chęć udowodnienia światu swojej wartości albo ucieczka przed mroczną przeszłością.
Every good character wants something. It’s not about “existing and participating in the plot,” because that’s what background characters are for. The hero must be driven by a specific goal. It could be a burning desire for revenge, a desperate attempt to find a loved one, a wish to prove their worth to the world, or an escape from a dark past.
Cel nadaje kierunek całej historii. To paliwo dla fabuły, które sprawia, że czytelnik przewraca stronę za stroną, chcąc sprawdzić, czy danej postaci się uda. Kiedy widać determinację, odbiorca zaczyna bohaterowi mocno kibicować – nawet wtedy, gdy ten po drodze koncertowo chrzani sprawę i popełnia błędy.
The goal gives direction to the entire story. It’s the fuel for the plot that makes the reader turn page after page, wanting to see if the character succeeds. When determination is visible, the audience starts rooting for the hero – even when they spectacularly mess things up and make mistakes along the way.
Znaczenie wyraźnych wad (Perfekcja jest nudna)
The importance of clear flaws (Perfection is boring)
Idealni bohaterowie są po prostu flakami z olejem. Postać, która zawsze wie, co powiedzieć, nigdy się nie myli, wygrywa każdą potyczkę i zachowuje nienaganne maniery, szybko przestaje być człowiekiem, a staje się zaprogramowanym robotem. Jako ludzie instynktownie zapamiętujemy i rozumiemy niedoskonałości, bo sami je posiadamy.
Perfect heroes are simply boring. A character who always knows what to say, never makes mistakes, wins every fight, and keeps impeccable manners quickly stops being human and becomes a programmed robot. As humans, we instinctively remember and understand imperfections because we possess them ourselves.
Bohater może być:
A hero can be:
- potwornie uparty,
- impulsywny (najpierw robi, potem myśli),
- zazdrosny o sukcesy innych,
- zbyt dumny, by przyjąć pomoc,
- przesadnie nieufny wobec każdego przyjaciela.
- stubborn as a mule,
- impulsive (acts first, thinks later),
- jealous of others’ success,
- too proud to accept help,
- excessively distrustful of every friend.
Wada nie może być jednak tylko suchą linijką w opisie postaci. Ona musi aktywnie boleć! Powinna bezpośrednio wpływać na relacje z innymi, rzutować na podejmowane decyzje i komplikować przebieg historii.
A flaw cannot be just a dry line in a character description. It must actively hurt! It should directly influence relationships with others, affect decisions, and complicate the story’s progression.
Przykład z popkultury: Warto spojrzeć na Tony’ego Starka (Iron Mana). Gdyby był tylko genialnym i bogatym superbohaterem, nikt by go tak nie pokochał. Ale Tony to egocentryk, narcyz, człowiek zmagający się z traumą i uzależnieniami, który swoją arogancją często sam tworzy własnych antagonistów. To jego wady i walka z nimi czynią go ikonicznym.
Pop culture example: It’s worth looking at Tony Stark (Iron Man). If he were just a brilliant and rich superhero, nobody would have loved him this much. But Tony is an egocentric, a narcissist, a man struggling with trauma and addictions, who often creates his own antagonists through his arrogance. It is his flaws and the struggle with them that make him iconic.
Tworzenie cech charakterystycznych
Creating distinctive character traits
Czytelnik powinien rozpoznać postać po jednym małym detalu, nawet gdyby zmazać jej całą twarz. I wcale nie trzeba iść tutaj wyłącznie w krzykliwy design czy fikuśne fryzury. Charakterystyczne drobiazgi kryją się w zachowaniu:
A reader should recognize a character by one small detail, even if you were to erase their entire face. And you don’t have to go exclusively for flashy designs or fancy hairstyles. Distinctive little things are hidden in behavior:
- specyficzny, unikalny sposób mówienia lub dobierania słów,
- nerwowy tik w momentach stresu,
- ciągłe, nawykowe poprawianie rękawów lub okularów,
- cięte, ironiczne poczucie humoru, którym maskowany jest strach,
- unikanie kontaktu wzrokowego przy kłamstwie,
- dziwne, irytujące otoczenie przyzwyczajenia.
- a specific, unique way of speaking or choosing words,
- a nervous tic during moments of stress,
- a constant, habitual fidgeting with sleeves or glasses,
- sharp, ironic humor used to mask fear,
- avoiding eye contact when lying,
- weird, annoying habits.
W prawdziwym życiu wszyscy składamy się z takich mikronawyków. Przeniesienie ich na papier sprawia, że postać natychmiast ożywa.
In real life, we are all composed of such micro-habits. Transferring them to paper makes the character instantly come alive.
Jak robi to ekipa Iocte Nocte? Projektując bohaterów do wydawanych komiksów, zespół zawsze dba o takie smaczki. Idealnym przykładem jest Hok z komiks Sci-fi o tym samym tytule. To wojskowy chłop, twardy żołnierz, który ma jedną genialną cechę charakterystyczną – cechuje go absolutny, stuprocentowy brak poczucia humoru. Hok nie tyle jest ponury, on po prostu fizycznie nie rozumie dowcipów ani ironii. Jest do bólu sztywny, co tworzy niesamowity kontrast z otoczeniem i sprawia, że czytelnicy natychmiast go zapamiętują.
How does the Iocte Nocte team do it? When designing heroes for their published comics, the team always looks after such flavor details. A perfect example is Hok from the komiks Sci-fi of the same name. He’s a military guy, a tough soldier who has one brilliant distinctive trait – he has an absolute, one-hundred-percent lack of a sense of humor. Hok isn’t so much gloomy; he just physically doesn’t understand jokes or irony. He is painfully stiff, which creates an incredible contrast with his surroundings and makes readers remember him immediately.
Dopuszczenie bohaterów do zmiany
Allowing characters to change
Dobra postać to postać w podróży – wewnętrznej i zewnętrznej. Nie ma nic gorszego niż bohater, który po przejściu przez absolutne piekło, przeżyciu straty, zakochaniu się czy stoczeniu wojny, na ostatniej stronie jest dokładnie taki sam, jak na pierwszej.
A good character is a character on a journey – internal and external. There is nothing worse than a hero who, after going through absolute hell, experiencing loss, falling in love, or fighting a war, is exactly the same on the last page as they were on the first.
Coś musi w nim pęknąć, coś musi ewoluować. Nie trzeba od razu celować w gigantyczną, hollywoodzką przemianę o 180 stopni z łotra w świętego. Często te najmniejsze zmiany mają najpotężniejszą siłę rażenia. Wystarczy, że dumny samotnik, który nikomu nie ufał, w kluczowym momencie po raz pierwszy wyciągnie rękę i poprosi o pomoc. Taki cichy przełom mówi więcej niż wielka, patetyczna przemowa.
Something has to break in them, something has to evolve. You don’t have to aim for a gigantic, Hollywood 180-degree transformation from a villain to a saint. Often, the smallest changes have the most powerful impact. It’s enough for a proud loner who didn’t trust anyone to reach out and ask for help for the first time at a crucial moment. Such a quiet breakthrough says more than a grand, pathetic speech.
Przykład z popkultury: Zuko z animacji Avatar: Legenda Aanga. Jego droga od zaślepionego gniewem, polującego na Avatara wygnańca do dojrzałego, szukającego odkupienia przyjaciela to absolutny majstersztyk pisania dynamicznej postaci. Każda jego zmiana była okupiona bólem i ciężkimi wyborami.
Pop culture example: Zuko from the Avatar: The Last Airbender animation. His journey from an exile blinded by anger hunting the Avatar to a mature friend seeking redemption is an absolute masterpiece of writing a dynamic character. Each of his changes was paid for with pain and difficult choices.
Pokazywanie emocji zamiast ich opisywania (Show, Don’t Tell)
Showing emotions instead of describing them (Show, Don’t Tell)
Ta zasada to absolutny święty Graal, szczególnie jeśli tworzy się webkomiksy, mangi czy tradycyjne powieści graficzne. Komiks ma tę genialną, wizualną przewagę nad literaturą, że emocji nie trzeba nazywać – można je po prostu narysować.
This rule is an absolute Holy Grail, especially if you create webkomiksy, manga, or traditional graphic novels. Comics have this brilliant, visual advantage over literature that emotions don’t need to be named – they can simply be drawn.
Zamiast wstawiać w kadr ramkę narracyjną z podpisem: „Mef był bardzo zdenerwowany”, znacznie lepiej użyć języka ciała:
Instead of inserting a narrative frame in a panel with a caption: “Mef was very nervous,” it’s much better to use body language:
- mocno zaciśnięte, bielejące dłonie,
- napięta jak postronek szczęka,
- urywany, ciężki oddech,
- uciekanie wzrokiem w podłogę,
- gwałtowne, nerwowe ruchy.
- tightly clenched, whitening hands,
- jaw tense as a wire,
- short, heavy breath,
- avoiding eye contact by looking at the floor,
- sudden, nervous movements.
Jeden perfekcyjnie zakomponowany, cichy kadr z mocną ekspresją potrafi uderzyć czytelnika z siłą tarana i przekazać więcej emocji niż trzy gęsto zapisane dymki tekstu.
One perfectly composed, silent panel with strong expression can hit the reader with the force of a battering ram and convey more emotions than three densely written speech bubbles.
Jak robi to ekipa Iocte Nocte? W komiksie Mefisto. Jego Wysokość Czarna Eminencja świetnym przykładem takiego zabiegu jest Mef. Kiedy Mef się denerwuje albo sytuacja zaczyna go przerastać, nie rzuca mięsem na lewo i prawo. Zamiast tego charakterystycznie, bardzo mocno zaciska usta w wąską linię. Ten prosty, powtarzalny gest rysunkowy mówi czytelnikowi wszystko o jego wewnętrznym stanie bez użycia ani jednego słowa.
How does the Iocte Nocte team do it? In the comic Mefisto. His Highness the Grey Eminence, a great example of such a technique is Mef. When Mef gets nervous or the situation starts to overwhelm him, he doesn’t throw swear words left and right. Instead, characteristically, he presses his lips into a thin line very firmly. This simple, repetitive drawing gesture tells the reader everything about his internal state without using a single word.
Umieszczanie bohatera w relacjach
Placing the hero in relationships
Człowiek nie jest samotną wyspą i nie istnieje w próżni. To, jacy ludzie są naprawdę, najpełniej wychodzi na jaw w zderzeniu z drugą osobą. Dobrze napisana postać ma wiele twarzy, które zmieniają się w zależności od towarzystwa.
A person is not a lone island and does not exist in a vacuum. Who people really are is most fully revealed in collision with another person. A well-written character has many faces that change depending on who they are with.
- być duszą towarzystwa i pewniakiem przy paczce sprawdzonych przyjaciół,
- zamieniać się w nieśmiałą kluchę przy kimś, kto jej się podoba,
- reagować agresją obronną, gdy czuje strach przed autorytetem,
- zakładać maskę chłodu i ukrywać prawdziwe emocne przed rodziną.
- being the life of the party and confident with a group of trusted friends,
- turning into a shy mess around someone they like,
- reacting with defensive aggression when feeling fear of authority,
- wearing a mask of coldness and hiding true emotions from family.
Różnorodne relacje zdejmują z bohatera papierową jednowymiarowość. Pokazują jego kolejne warstwy charakteru i sprawiają, że staje się on wielowymiarowy – dokładnie taki jak ludzie w szarej codzienności.
Diverse relationships remove the paper-thin one-dimensionality from a hero. They show their subsequent layers of character and make them multidimensional – exactly like people in everyday life.
Unikanie tworzenia postaci na siłę „cool”
Avoiding forcing a character to be “cool”
To prawdopodobnie największa pułapka, w jaką wpadają początkujący autorzy tworzący swój pierwszy komiks. Chęć sprawienia, by postać była uwielbiana, skutkuje często stworzeniem chodzącego ideału: najsilniejszy wojownik, niesamowicie piękna, mroczna, tajemnicza, władająca zakazaną magią i najlepsza we wszystkim, czego się dotknie.
This is probably the biggest trap that beginner authors creating their first comic fall into. The desire to make a character beloved often results in creating a walking ideal: the strongest warrior, incredibly beautiful, dark, mysterious, wielding forbidden magic, and the best at everything they touch.
Problem polega na tym, że czytelnicy rzadko kiedy zakochują się w nieskazitelnej perfekcji. Odbiorcy zakochują się w emocjach. Zapamiętują tych bohaterów, którzy czasami się boją, palną jakąś potworną głupotę, zapłaczą z bezsilności i sromotnie przegrają. Ponieważ w ich słabości widzą cząstkę siebie.
The problem is that readers rarely fall in love with flawless perfection. Audiences fall in love with emotions. They remember those heroes who sometimes get scared, say something incredibly stupid, cry out of helplessness, and fail miserably. Because in their weaknesses, they see a part of themselves.
Na koniec
In the end
Zapamiętywalny bohater wcale nie potrzebuje przekombinowanego projektu, miliona skomplikowanych wątków w życiorysie ani boskich mocy. Kluczem do sukcesu jest sprawienie, by sprawiał wrażenie żywego, pulsującego emocjami człowieka.
A memorable hero doesn’t need an over-complicated design, a million complex plot threads in their biography, or divine powers. The key to success is making them seem like a living, emotion-pulsing human being.
Jeśli czytelnik podczas lektury na webtoon złapie się na myśli: „Kurczę, rozumiem go” albo „Na jego miejscu pewnie zrobiłbym taką samą głupotę” – oznacza to sukces autora. Ludzie nie zakochują się bowiem w idealnych pomnikach. Zakochują się w postaciach, przy których coś autentycznie poczuli.
If the reader, while reading on webtoony, catches themselves thinking: “Damn, I understand them” or “In their place, I would probably do the same stupid thing” – it means the author’s success. People don’t fall in love with perfect monuments. They fall in love with characters with whom they felt something authentic.
A jak to wygląda u Was? Macie już w głowach zarysy swoich postaci, czy dopiero szukacie tego jednego, wyjątkowego szczegółu? Dajcie znać w komentarzach i pamiętajcie, by śledzić bloga Iocte Nocte – w kolejnych wpisach pod lupę zostanie wzięte projektowanie wyglądu bohaterów! Do zobaczenia!
How about you? Do you already have outlines of your characters in your heads, or are you still looking for that one special detail? Let us know in the comments and remember to follow the Iocte Nocte blog – in the next posts, we will take a closer look at character design! See you soon!