Rozdział III
Bunt

Wszyscy kiedyś byliśmy młodzi, zapewne przyznacie mi Państwo rację, i wszyscy mieliśmy ideały. Niektóre były bardziej naiwne, niż inne, niektóre bardziej dojrzałe. Znaczna większość z nas nienawidziła miejsca, w którym się wtedy znalazła.

Można by powiedzieć, że życie w szpitalu było, pomimo wszystkich niedogodności sielanką. Przyjemną, pełną przygód i nieustannej nauki sielanką. Pieniędzy było dużo, na tyle dużo, że przestałem się z nimi liczyć. Matka nie wydawała praktycznie wcale, bo i kiedy? Całymi dniami pracowała nad nowymi lekami, czy chorobami. Zawsze nad czymś nowym, szalenie istotnym i niemożliwym do dokonania, ale nie obchodziło to specjalnie mojego lorda.

Dorastałem wolno i starałem się go nienawidzić z całych sił. Wszystko, co się działo w tych murach, było wynikiem jego decyzji i rozkazów, stanowiło konsekwencje jego nieodpowiedzialnych zachcianek. Och, gdyby wiedział, co wtedy o nim myślałem, nigdy nie pozwoliłby mi stanąć obok, ani dotknąć swojego jedzenia.

Kiedy kończy się trzynasty rok życia, po prostu trzeba mieć jakiegoś wroga, coś, z czym można by walczyć, czemu można by się było przeciwstawić. Taką walkę odbyć musi każdy, niezależnie od tego, czy jest bogiem, demonem, czy człowiekiem. Po prostu trzeba z czymś walczyć, czuć dreszcz przebiegający z kręgosłupa ciepłem do żołądka i z tą delikatną niepewnością i zdenerwowaniem wpływający w dłonie i gardło. Mrowienie przestaje być na ten krótki czas strachem, staje się odwagą, buntem. Słodkim buntem, którego zazwyczaj nie sposób nie żałować.

Ja też nie byłem wcale wyjątkowy: także potrzebowałem kogoś, komu mógłbym się przeciwstawić. I tym kimś był mój kochany lord. Na początku chciałem walczyć z zasadami i na nie się złościłem, ale bardzo szybko dotarło do mnie, że to miejsce i zasady powstały wskutek czyjejś zachcianki, a konkretnie lorda. Wtedy tak go nie nazywałem: miał dla mnie inne imię, które teraz nie przejdzie mi przez usta… zresztą nie przechodziło i wtedy.

Był celem doskonałym na obiekt młodzieńczej złości i buntu. Nie widywałem go wcale, poza tym jednym razem, kiedy mając lat dziewięć, uczyłem się, jak długo może utrzymywać się na skórze kolor fioletowy i że nikt naprawdę nie zwraca uwagi na cudze problemy. Nie było go obok i nie mógł usłyszeć tego, co o nim mówię, albo raczej, co wypisuję obok koślawych karykatur. Był doskonale wręcz odległy, chociaż przecież nie aż tak: zawsze można było poczekać na niego w sali i powiedzieć, co o tym sądzę (dzięki Ci, Opatrzności, że tego nie zrobiłem, po wielokroć dzięki), ale nie o to tu chodziło. Każdy, kto przez to przechodził wie, że gdy staje się na ten czas w obliczu problemu, obiektu swojej walki, jest się tak samo bezsilnym, jak owady obijające się o szkiełka świecących się żarówek – i tak samo komicznym dla patrzących.

Nienawidziłem go – muszę to powiedzieć, przyznać się, że nienawidziłem mojego doskonałego, idealnego lorda o zapachu krwi. Przez długi czas po tym, jak zostałem tym, kim teraz jestem, nie chciałem się do tego przyznać, nie potrafiłem wybaczyć sobie tej głupoty, jaką mając lat trzynaście, wykazywałem się ciągle. Ale winny jestem to sobie: powiedzieć prawdę – nienawidziłem mojego lorda przez wiele lat.

Istnieje wiele rodzajów kłamców.

Tacy, którzy oszukują pracodawców, żeby ci ich nie wylali. Tacy, którzy kłamią swoim żonom na temat kochanek, a kochankom na temat żon. Tacy, którzy zawsze mówią, że to nic nieznaczące drobnostki. Tacy, którzy kłamią tylko w połowie. Są i tacy, którzy kłamią jedynie w zeznaniach podatkowych. Tacy, którzy kłamią prędzej niż oddychają. Kłamcy, którzy gdyby ich życie zależałoby od prawdziwości ich ostatniego zdania, byliby martwi po kilkakroć. Handlujący kłamcy okłamujący klientów. Rodzice kłamiący dzieciom, dzieci rodzicom. Lekarze łgający pacjentom. Bliscy okłamujący umierających.

Wszyscy oni, ci, których wymieniłem i tych, których łaskawie postanowiłem nie przywoływać, nie są niczym godnym wzgardy w porównaniu do tych, którzy okłamują jedyną osobę, której nie powinni: siebie. To rodzaj kłamców, których sama obecność mnie denerwuje, których słowa są nic nieznaczące, działania bezsensowne: wszystko jest u nich bez znaczenia. To ohydni ludzie, niewidzący własnych błędów i pomyłek, tkwiący z uporem w tym samym rodzaju ohydy przez długie lata, tylko po to, by samemu sobie nie sprawić przykrości zrozumienia, że w istocie są naprawdę nikim. Żeby więc uniknąć stania się jednym z nich, przyznaję się do tego teraz: przed sobą i przed Państwem: nienawidziłem jedynej osoby, jaką winienem od zawsze wielbić. Ale cóż począć z tym teraz? Jest za późno, żeby coś zmieniać. Nie żałuje jednak tak, jak powinienem: gdybym nie nienawidził go wtedy, dzisiaj pracowałbym dla kogoś zupełnie, zupełnie innego. Podejrzewam, że dla tej uroczej, poparzonej dziewczynki, która mnie wtedy wezwała. Umiała wyprawiać takie cuda z ogniem… ale usłyszałem o lordzie i dawna zażyłość, a raczej złość nakazała mi pójść gdzie indziej. Nigdy nie byłem bardziej wdzięczny temu wypłowiałemu uczuciu, niż wtedy, gdy dotarło do mnie, kim jest mój doskonały lord.

Buntownik, który nie potrafi się buntować to marny, naprawdę marny człowiek. Takim właśnie człowiekiem byłem… i na całą swoją wiedzę klnę się, że jeśli teraz spotkałbym kogoś takiego jak ja, na swojej drodze nie uznałbym go za godnego splunięcia. Wszystko zmienia się z czasem. Zacząłem wychodzić: to był mój manifest przeciwko sytuacji, w jakiej się znalazłem. Leokasja się w zasadzie nie zmieniała. Nadal byłem Inteligencikiem, lokalna społeczność traktowała mnie bez zmian, jakbym nigdy się nie wyprowadził – wciąż byłem meblem w barze o wspaniałej, lakierowanej ladzie.

I jak to bywa w czasie, gdy czujemy potrzebę największego buntu, wszystko było sielskie i dobre. Nawet stary pan Macbrückner przestał w moich oczach straszyć swoją osobą – był poczciwym, starszym pijaczkiem, o cudownym podejściu do życia. Wszystko układało mi się idealnie, jeśli można tak powiedzieć. W swoim głupkowatym buncie byłem prawdziwie szczęśliwy.

Trwała ta radość przez niemal rok. Matka zachorowała. Nie wiem, na co, ale nim ktokolwiek z jej współpracowników zdążył się zorientować odeszła i zabrała mnie znów do mieszkania na powierzchni. Mieliśmy dość pieniędzy, żebym nie musiał pracować… przyszedł też list od lorda, a raczej, od jego pracownika, pana Conee. Gwarantowano nam nietykalność, czego zresztą dopilnowano, tak długo, jak ona żyła.

Najęliśmy służącą, żeby pomagała oprzątać to brudne, zakurzone mieszkanie, ze śladami śmierci ojca na podłodze i meblach. Nie lubiłem tej pokojówki, mój lord obarczyłby ją pewnie przydomkiem, takim samym, jaki przydziela mi, kiedy zaczyna się denerwować. Ale nie przydomek mnie denerwuje, a słowo „pokojówka”. Jedyne skojarzenie, jakie z nim mam to ta kobieta, paskudna wieśniaczka z marchewkowo rudymi włosami i plamami na dłoniach, szorująca drewnianą, nielakierowaną podłogę, mokrym mopem, tak długo, aż przegniła do reszty. Wtedy nie byłem jednak zły z powodu jej niekompetencji, ale dlatego, że była intruzem w domu, kimś, kogo tam nie chciałem.

Nigdy nie spotkałem kompetentnej do swojej pracy pokojówki: nie wiem,czy to dlatego, że takich nie ma, czy może dlatego, że na takie nie trafiam. Może sądzą, że słanie pościeli i omiatanie kurzy to zajęcia zbyt trywialne i dlatego je lekceważą? Osobiście sądzę, że to jedne z najważniejszych czynności, jakie wykonuje się w ciągu życia. Gotowanie, sprzątanie, parzenie herbaty… można żyć bez władzy i wojen, nawet nie mając złota i kosztowności, ale poranek bez herbaty? Spędziliście chociaż jeden dzień bez chodzenia po podłogach, które bez sprzątania zawalone byłyby śmieciami? Jeden dzień bez oddychania powietrzem, w którym nie wznoszą się opary kurzu? Jeden dzień bez jedzenia? To wszystko jest dużo trudniejsze, niż by się mogło wydawać, o ile nie jest w ogóle niemożliwe do wykonania. Ale pokojówki nie czują tej odpowiedzialności, jaka na nich spoczywa, nie czują konieczności w tych drobnych obowiązkach – im w głowach są romanse, wielkie podróże, bogactwo i być może jakieś błahostki pokroju sławy.

Chciałem, żeby wszystko było po staremu, jak przed tym koszmarnym szpitalem, ale skoro moja matka nie mogła tego ciągnąć, to i ja nie mogłem. Nie spędzałem czasu w domu, ponieważ nie chciałem widzieć, jak ta ruda pokojówka krząta się po domu. Nie chciałem widzieć, jak gniją podłogi i popada w ruinę kanapa cuchnąca papierosami ojca. Nie chciałem widzieć, jak rozsypuje się moja matka.

Czasami nawet najbardziej złożone teorie nie są w stanie wyjaśnić tego, co się dzieje. Nie tak, jakbyśmy sobie tego życzyli. I nie tak, żebyśmy czuli się bezpiecznie i dobrze. Nie ma takich logicznych odpowiedzi, które potrafiłyby zadowolić czternastoletniego chłopca, którego matka nie może przeżyć roku. Nie w tym stanie – nie wiem, co jej było, wiem, że zaraziła się w szpitalu i nie mieli lekarstwa. Nie tam. Nie w jego szpitalu. Nienawidziłem mojego lorda, po wielokroć bardziej, niż jestem to w stanie wyrazić, dużo silniej niż mogą to opisać słowa. I, całe szczęście, nie miałem odwagi go szukać.

Rozdział III Bunt

  Wszyscy kiedyś byliśmy młodzi, zapewne przyznacie mi Państwo rację, i wszyscy mieliśmy ideały. Niektóre były bardziej naiwne, niż inne, niektóre bardziej dojrzałe. Znaczna większość z nas nienawidziła miejsca, w którym się wtedy znalazła. Można by powiedzieć, że życie w szpitalu było, pomimo wszystkich niedogodności sielanką. Przyjemną, pełną przygód i nieustannej nauki sielanką. Pieniędzy było dużo, na tyle dużo, że przestałem się z nimi liczyć. Matka nie wydawała praktycznie wcale, bo i kiedy? Całymi dniami pracowała nad nowymi lekami, czy chorobami. Zawsze nad czymś nowym, szalenie istotnym i niemożliwym do dokonania, ale nie obchodziło to specjalnie mojego lorda. Dorastałem wolno i starałem się go nienawidzić z całych sił. Wszystko, co się działo w tych murach, było wynikiem jego decyzji i rozkazów, stanowiło konsekwencje jego nieodpowiedzialnych zachcianek. Och, gdyby wiedział, co wtedy o nim myślałem, nigdy nie pozwoliłby mi stanąć obok, ani dotknąć swojego jedzenia. Kiedy kończy się trzynasty rok życia, po prostu trzeba mieć jakiegoś wroga, coś, z czym można by walczyć, czemu można by się było przeciwstawić. Taką walkę odbyć musi każdy, niezależnie od tego, czy jest bogiem, demonem, czy człowiekiem. Po prostu trzeba z czymś walczyć, czuć dreszcz przebiegający z kręgosłupa ciepłem do żołądka i z tą delikatną niepewnością i zdenerwowaniem wpływający w dłonie i gardło. Mrowienie przestaje być na ten krótki czas strachem, staje się odwagą, buntem. Słodkim buntem, którego zazwyczaj nie sposób nie żałować. Ja też nie byłem wcale wyjątkowy: także potrzebowałem kogoś, komu mógłbym się przeciwstawić. I tym kimś był mój kochany lord. Na początku chciałem walczyć z zasadami i na nie się złościłem, ale bardzo szybko dotarło do mnie, że to miejsce i zasady powstały wskutek czyjejś zachcianki, a konkretnie lorda. Wtedy tak go nie nazywałem: miał dla mnie inne imię, które teraz nie przejdzie mi przez usta… zresztą nie przechodziło i wtedy. Był celem doskonałym na obiekt młodzieńczej złości i buntu. Nie widywałem go wcale, poza tym jednym razem, kiedy mając lat dziewięć, uczyłem się, jak długo może utrzymywać się na skórze kolor fioletowy i że nikt naprawdę nie zwraca uwagi na cudze problemy. Nie było go obok i nie mógł usłyszeć tego, co o nim mówię, albo raczej, co wypisuję obok koślawych karykatur. Był doskonale wręcz odległy, chociaż przecież nie aż tak: zawsze można było poczekać na niego w sali i powiedzieć, co o tym sądzę (dzięki Ci, Opatrzności, że tego nie zrobiłem, po wielokroć dzięki), ale nie o to tu chodziło. Każdy, kto przez to przechodził wie, że gdy staje się na ten czas w obliczu problemu, obiektu swojej walki, jest się tak samo bezsilnym, jak owady obijające się o szkiełka świecących się żarówek – i tak samo komicznym dla patrzących. Nienawidziłem go – muszę to powiedzieć, przyznać się, że nienawidziłem mojego doskonałego, idealnego lorda o zapachu krwi. Przez długi czas po tym, jak zostałem tym, kim teraz jestem, nie chciałem się do tego przyznać, nie potrafiłem wybaczyć sobie tej głupoty, jaką mając lat trzynaście, wykazywałem się ciągle. Ale winny jestem to sobie: powiedzieć prawdę - nienawidziłem mojego lorda przez wiele lat. Istnieje wiele rodzajów kłamców. Tacy, którzy oszukują pracodawców, żeby ci ich nie wylali. Tacy, którzy kłamią swoim żonom na temat kochanek, a kochankom na temat żon. Tacy, którzy zawsze mówią, że to nic nieznaczące drobnostki. Tacy, którzy kłamią tylko w połowie. Są i tacy, którzy kłamią jedynie w zeznaniach podatkowych. Tacy, którzy kłamią prędzej niż oddychają. Kłamcy, którzy gdyby ich życie zależałoby od prawdziwości ich ostatniego zdania, byliby martwi po kilkakroć. Handlujący kłamcy okłamujący klientów. Rodzice kłamiący dzieciom, dzieci rodzicom. Lekarze łgający pacjentom. Bliscy okłamujący umierających. Wszyscy oni, ci, których wymieniłem i tych, których łaskawie postanowiłem nie przywoływać, nie są niczym godnym wzgardy w porównaniu do tych, którzy okłamują jedyną osobę, której nie powinni: siebie. To rodzaj kłamców, których sama obecność mnie denerwuje, których słowa są nic nieznaczące, działania bezsensowne: wszystko jest u nich bez znaczenia. To ohydni ludzie, niewidzący własnych błędów i pomyłek, tkwiący z uporem w tym samym rodzaju ohydy przez długie lata, tylko po to, by samemu sobie nie sprawić przykrości zrozumienia, że w istocie są naprawdę nikim. Żeby więc uniknąć stania się jednym z nich, przyznaję się do tego teraz: przed sobą i przed Państwem: nienawidziłem jedynej osoby, jaką winienem od zawsze wielbić. Ale cóż począć z tym teraz? Jest za późno, żeby coś zmieniać. Nie żałuje jednak tak, jak powinienem: gdybym nie nienawidził go wtedy, dzisiaj pracowałbym dla kogoś zupełnie, zupełnie innego. Podejrzewam, że dla tej uroczej, poparzonej dziewczynki, która mnie wtedy wezwała. Umiała wyprawiać takie cuda z ogniem… ale usłyszałem o lordzie i dawna zażyłość, a raczej złość nakazała mi pójść gdzie indziej. Nigdy nie byłem bardziej wdzięczny temu wypłowiałemu uczuciu, niż wtedy, gdy dotarło do mnie, kim jest mój doskonały lord. Buntownik, który nie potrafi się buntować to marny, naprawdę marny człowiek. Takim właśnie człowiekiem byłem… i na całą swoją wiedzę klnę się, że jeśli teraz spotkałbym kogoś takiego jak ja, na swojej drodze nie uznałbym go za godnego splunięcia. Wszystko zmienia się z czasem. Zacząłem wychodzić: to był mój manifest przeciwko sytuacji, w jakiej się znalazłem. Leokasja się w zasadzie nie zmieniała. Nadal byłem Inteligencikiem, lokalna społeczność traktowała mnie bez zmian, jakbym nigdy się nie wyprowadził – wciąż byłem meblem w barze o wspaniałej, lakierowanej ladzie. I jak to bywa w czasie, gdy czujemy potrzebę największego buntu, wszystko było sielskie i dobre. Nawet stary pan Macbrückner przestał w moich oczach straszyć swoją osobą – był poczciwym, starszym pijaczkiem, o cudownym podejściu do życia. Wszystko układało mi się idealnie, jeśli można tak powiedzieć. W swoim głupkowatym buncie byłem prawdziwie szczęśliwy. [caption id="attachment_3780" align="aligncenter" width="313"] Ryc 3 Moja matka[/caption] Trwała ta radość przez niemal rok. Matka zachorowała. Nie wiem, na co, ale nim ktokolwiek z jej współpracowników zdążył się zorientować odeszła i zabrała mnie znów do mieszkania na powierzchni. Mieliśmy dość pieniędzy, żebym nie musiał pracować… przyszedł też list od lorda, a raczej, od jego pracownika, pana Conee. Gwarantowano nam nietykalność, czego zresztą dopilnowano, tak długo, jak ona żyła. Najęliśmy służącą, żeby pomagała oprzątać to brudne, zakurzone mieszkanie, ze śladami śmierci ojca na podłodze i meblach. Nie lubiłem tej pokojówki, mój lord obarczyłby ją pewnie przydomkiem, takim samym, jaki przydziela mi, kiedy zaczyna się denerwować. Ale nie przydomek mnie denerwuje, a słowo „pokojówka”. Jedyne skojarzenie, jakie z nim mam to ta kobieta, paskudna wieśniaczka z marchewkowo rudymi włosami i plamami na dłoniach, szorująca drewnianą, nielakierowaną podłogę, mokrym mopem, tak długo, aż przegniła do reszty. Wtedy nie byłem jednak zły z powodu jej niekompetencji, ale dlatego, że była intruzem w domu, kimś, kogo tam nie chciałem. Nigdy nie spotkałem kompetentnej do swojej pracy pokojówki: nie wiem, czy to dlatego, że takich nie ma, czy może dlatego, że na takie nie trafiam. Może sądzą, że słanie pościeli i omiatanie kurzy to zajęcia zbyt trywialne i dlatego je lekceważą? Osobiście sądzę, że to jedne z najważniejszych czynności, jakie wykonuje się w ciągu życia. Gotowanie, sprzątanie, parzenie herbaty… można żyć bez władzy i wojen, nawet nie mając złota i kosztowności, ale poranek bez herbaty? Spędziliście chociaż jeden dzień bez chodzenia po podłogach, które bez sprzątania zawalone byłyby śmieciami? Jeden dzień bez oddychania powietrzem, w którym nie wznoszą się opary kurzu? Jeden dzień bez jedzenia? To wszystko jest dużo trudniejsze, niż by się mogło wydawać, o ile nie jest w ogóle niemożliwe do wykonania. Ale pokojówki nie czują tej odpowiedzialności, jaka na nich spoczywa, nie czują konieczności w tych drobnych obowiązkach – im w głowach są romanse, wielkie podróże, bogactwo i być może jakieś błahostki pokroju sławy. Chciałem, żeby wszystko było po staremu, jak przed tym koszmarnym szpitalem, ale skoro moja matka nie mogła tego ciągnąć, to i ja nie mogłem. Nie spędzałem czasu w domu, ponieważ nie chciałem widzieć, jak ta ruda pokojówka krząta się po domu. Nie chciałem widzieć, jak gniją podłogi i popada w ruinę kanapa cuchnąca papierosami ojca. Nie chciałem widzieć, jak rozsypuje się moja matka. Czasami nawet najbardziej złożone teorie nie są w stanie wyjaśnić tego, co się dzieje. Nie tak, jakbyśmy sobie tego życzyli. I nie tak, żebyśmy czuli się bezpiecznie i dobrze. Nie ma takich logicznych odpowiedzi, które potrafiłyby zadowolić czternastoletniego chłopca, którego matka nie może przeżyć roku. Nie w tym stanie – nie wiem, co jej było, wiem, że zaraziła się w szpitalu i nie mieli lekarstwa. Nie tam. Nie w jego szpitalu. Nienawidziłem mojego lorda, po wielokroć bardziej, niż jestem to w stanie wyrazić, dużo silniej niż mogą to opisać słowa. I, całe szczęście, nie miałem odwagi go szukać.